CC-0428/G.Klutsis-/C968-743

Item

Αντικείμενο/ Έργο

Κωδικός έργου
CC-0428/G.Klutsis-/C968-743
Είδος έργου/ Τύπος τεκμηρίου
el Σχέδιο
en Drawing
Μουσείο
el Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης
en Museum of Modern Art
Συλλογή
el Συλλογή Κωστάκη
en Costakis Collection

Θέμα

Θέμα: Ταξινόμηση αντικειμένου/ έργου (Ύφος/ Τάση/ Ομάδες/ Κινήματα)
el Ρωσική Πρωτοπορία
el Κονστρουκτιβισμός
el Κατασκευή
el Προπαγανδιστική κατασκευή
el Μοντέρνα τέχνη
en Russian Avantgarde
en Constructivism
en Construction
en Modern art

Τίτλοι ή Ονόματα

Τίτλος έργου
el “Εκράν”. Σχέδιο βήματος ομιλητή με οθόνη
en "Ekran". Design for Screen, Rostrum and Propaganda Stand

Δημιουργία

Δημιουργός
el Κλούτσις, Γκούσταβ (1895-1938)
en Klucis, Gustav (1895-1938)
Χρονολογία/ Ημερομηνία δημιουργίας
1922
Πιο πρώιμη χρονολογία (από)
1922
Πιο πρόσφατη χρονολογία (έως)
1922

Μετρήσεις

Ύψος σε εκατοστά
23.8
Πλάτος σε εκατοστά
17.8

Υλικά και Τεχνικές

Υλικά
el Έγχρωμα μελάνια σε χαρτί
en Coloured pencils on paper

Περιγραφή αντικειμένου

Περιγραφή έργου
el Έγχρωμη σύνθεση που απεικονίζει κατασκευή με οθόνη και βήμα ομιλητή. Το τελευταίο αποδίδεται με κόκκινο μακρόστενο ορθογώνιο ανοιχτό στο πάνω μέρος του, του οποίου οι πλευρικές επιφάνειες δομούνται με μικρά επάλληλα στενόμακρα ορθογώνια εν είδη ράβδων ή κάγκελων. Σε ορθογώνιο στερεό εγγράφεται το σύνολο σχεδόν της κατασκευής, στο άνω μέρος του οποίου εμφανίζεται ορθογώνια επιφάνεια εν είδη οθόνης, με γραμμένη πάνω της τη λέξη ЭКРАН. Η οθόνη στηρίζεται δεξιά και αριστερά σε δύο ζεύγη μακρόστενων κόκκινων ράβδων, που κυριαρχούν στις δύο πλευρές της κατασκευής και τη διαπερνούν από το μέσον του ύψους της οθόνης ως το έδαφος. Κάτω από την οθόνη διακρίνεται ορθογώνιο πλαίσιο. Στο κάτω μέρος της κατασκευής διακρίνονται δύο χιαστί τεμνόμενα πλαίσια στήριξης (πτυσσόμενα), που στο κάτω και άνω τους άκρο εγγράφονται σε ρόμβο (ή τετράγωνο). Το άνω από αυτά διαπερνά η ορθογώνια κατασκευή του βήματος διαχωρίζοντάς το σε επιμέρους τραπεζοειδή ή τετράπλευρα τμήματα. Στο κάτω μέρος της ζωγραφικής επιφάνειας και σε όλο σχεδόν το μήκος της διακρίνονται γράμματα και αριθμοί.
en Colour composition depicting a construction with a screen and a speaker's step. The latter is rendered with a red oblong rectangle open at the top, whose lateral surfaces are structured with small superimposed narrow rectangles in the form of bars or balusters. Almost the entire structure is inscribed in a rectangular solid, the upper part of which has a rectangular screen-like surface with the word 'EKРАН' written on it. The screen is supported on the right and left by two pairs of long red bars, which dominate both sides of the structure and run through it from the middle of the height of the screen to the ground. A rectangular frame is visible below the screen. At the bottom of the structure, two cross-sectional support frames (folding) can be seen, which at their lower and upper ends are inscribed in a rhombus (or square). The upper one of these is penetrated by the rectangular construction of the step, dividing it into individual trapezoidal or quadrilateral sections. Letters and numbers are visible at the bottom of the painted surface and almost all along its length.

Δημιουργός

Συνοπτικό βιογραφικό δημιουργού
el Ο Γκούσταβ Γκουστάβοβιτς Kλούτσις (Ρουιένα, κοντά στο Βόλμαρ, Λετονία, 16 Ιανουαρίου 1895 - εκτελέστηκε το 1938) σπούδασε στην Παιδαγωγική Σχολή του Βόλμαρ (1911-1912) και στη συνέχεια παρακολούθησε μαθήματα στη Σχολή Καλών Τεχνών της Ρίγα (1913-1915). Το 1914 εγκαταστάθηκε στην Πετρούπολη, όπου σπούδασε στη Σχολή της Εταιρείας για την Προώθηση των Τεχνών (1915-1917) και ταυτόχρονα δούλεψε σαν σκηνογράφος στο Εργατικό Θέατρο Oχτένσκι. Tα χρόνια 1918-1921 σπούδασε στα Ελεύθερα Κρατικά Καλλιτεχνικά Εργαστήρια (ΣΒΟΜΑΣ) και στα Ανώτερα Κρατικά Καλλιτεχνικά και Τεχνικά Εργαστήρια (ΒΧΟΥΤΕΜΑΣ) της Μόσχας. To 1918 συνάντησε τον Mαλέβιτς και το 1920 μαζί με τον Aντουάν Πέβσνερ και τον Ναούμ Γκάμπο συμμετείχε σε έκθεση στο Περίπτερο της Λεωφόρου Τβερσκόι της Μόσχας. Στις αρχές της δεκαετίας του 1920 ήταν ένα από τα πιο δραστήρια μέλη της πρωτοπορίας. Δημιούργησε πίνακες, χαρακτικά και φωτομοντάζ, σχεδίασε αφίσες, εκθέσεις, εγκαταστάσεις και ασχολήθηκε με την τυπογραφία. Το 1922 συμμετείχε στην Πρώτη Έκθεση Ρωσικής Τέχνης στην «Γκαλερί βαν Ντίμεν» στο Βερολίνο. Το 1924 ξεκίνησε να διδάσκει στα ΒΧΟΥΤΕΜΑΣ, με ειδικότητα τη θεωρία του χρώματος. Πρότεινε να δημιουργηθεί στα ΒΧΟΥΤΕΜΑΣ ένα ξεχωριστό εργαστήριο για την τέχνη της προπαγάνδας, το «Εργαστήριο της Επανάστασης», το οποίο θα αντικαθιστούσε τις παραδοσιακές σχολές. Το 1928 υπήρξε ιδρυτικό μέλος της ομάδας «Οκτώβρης». Η ζωγραφική του, μαζί με τα έργα των Λισίτσκι και Σένκιν, αποτελεί μια ξεχωριστή τάση στο σουπρεματισμό τη δεκαετία του 1920, διαφορετική από το θεωρητικό πρόγραμμα του Mαλέβιτς. Τη δεκαετία του 1930 συνέχισε να ασχολείται με το γραφιστικό σχέδιο και την τυπογραφία. Το 1937 υπήρξε ένας από τους σχεδιαστές του σοβιετικού περιπτέρου στην Παγκόσμια Έκθεση στο Παρίσι.
en Gustav Gustavovich Klucis (Ruiena, near Volmar- Valmiera, Latvia, January 16th, 1895; executed in 1938) studied at the Teacher’s Seminary in Volmar (1911-1912) and he also attended the School of Fine Arts in Riga (1913-1915). In 1914 he moved to Petrograd and he attended the School of the Society for the Encouragement of the Arts (1915-1917). At the same time he worked as a stage designer at the Okhtenskii Workers’ Theatre. From 1918 to 1921 he studied in Moscow at the Free State Art Studios (SVOMAS). In 1918 he met Kazimir Malevich. In 1920 he took part with Antoine Pevsner and Naum Gabo in an exhibition at the Tverskoi Boulevard Pavilion in Moscow. In the early 1920’ he was an active member of the Moscow avant-garde. He produced paintings, prints and photomontages and designed posters, exhibitions, installations and was interested in typography. In 1922 he participated in the First Russian Art Exhibition in the “Galerie van Diemen” in Berlin. In 1924 he started teaching at the Higher State Art-Technical Studios (VKHUTEMAS), with specialization in the theory of colour. He proposed the creation of a single studio for propaganda art, a "Studio of the Revolution", as a section of the VKHUTEMAS, so as to take the place of the traditional faculties. In 1928 he was one of the founding members of the “October” group. Klucis’ painting, as well as the works of Lissitzky and Senkin, forms a distinct group within Suprematism in the 1920s, different from Malevich’s theoretical programme. In the 1930s he continued working as a poster and graphic designer. In 1937 he was one of the designers of the Soviet Pavilion at the Paris World Fair.

Αξία/ Εκτίμηση

Αξία ασφάλισης
40.000
Μονάδα
el Στερλίνες

Τρέχουσα θέση/ φύλαξη

Όνομα χώρου αποθήκευσης/ Γεωγραφική θέση
el MOMus-Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης-Συλλογή Κωστάκη, Κολοκοτρώνη 21, 56430 Σταυρούπολη
Παλιός κωδικός
Κωδικός ΥΠΠΟ: 743, Κωδικός Κωστάκη: C386, Κωδικός Pictura: C968

Ιδιοκτησία συλλογής

Τρόπος απόκτησης
el Αγορά
Προέλευση online
el Αγορά του Ελληνικού Κράτους από τους κληρονόμους της οικογένειας Κωστάκη
en Greek State purchase by the heirs of the Costakis’ family
Λεπτομέρειες προέλευσης
Αποκτήθηκε από τη γυναίκα του καλλιτέχνη, καλλιτέχνιδα V. I. Kulagina

Βιβλιογραφία

Βιβλιογραφία
Καφέτση Ι: Ρωσική Πρωτοπορία 1910-1930 Η Συλλογή Γ. Κωστάκη, 6/12/1995-8/4/1996, Υπουργείο Πολιτισμού, Εθνική Πινακοθήκη και Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου, Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών.
Rudenstine: Russian Avant-Garde Art: The George Costakis Collection, εκδ. Abrams 1981.
Gustav Klucis, Retrospective, Museum Fridericianum, Κάσελ 1991.
Lodder Chr., Russian Constructivism, Yale University 1983.

Παρατηρήσεις

Παρατηρήσεις
Σημειώσεις - Παραπομπές Έργου: Αρχείο "Pictura"
Τίτλος/ Σημειώσεις - Παρατηρήσεις: Αρχείο "Pictura", Rudenstine : Σχέδιο για οθόνη και βήμα ομιλητή
Gustav Klucis: “Εκράν”, Σχέδιο βήματος ομιλητή με οθόνη προβολής (μετάφραση της συντάκτριας)
Ο προτεινόμενος τίτλος είναι της συντάκτριας με βάση τον Gustav Klucis.

Τίτλος/ Σημειώσεις - Παραπομπές: Αρχείο "Pictura"
Rudenstine, σ. 213, εικ. 364.
Gustav Klucis, Wl.ΙII, 16, σ. 362.

Δημιουργία - Παραπομπές: Αρχείο "Pictura"
Rudenstine, σ. 213, εικ. 364.
Gustav Klucis, Wl.ΙII, 16, σ. 362.
Για τα βιογραφικά βλ. Rudestine, σ. 206 και V. Rakitin, Καφέτση I, σ. 675.

Μετρήσεις - Παραπομπές: Λίστα SMCA07
Υλικά και Τεχνικές Περιγραφή: Χρωματιστά μελάνια σε χαρτί.
Υλικά και Τεχνικές - Παραπομπές: Λίστα SMCA07
Επιγραφές/ Σημάνσεις - Σημειώσεις: Σύμφωνα με την Rudenstine (βλ. και λίστα SMCA07) αλλά και όπως φαίνεται να επιβεβαιώνεται με οπτική εξέταση, κάτω αριστερά φέρει ιδιόχειρη σημείωση με μολύβι: Klutsis, Οθόνη-βήμα ρήτορα Κομιντέρν, 1922 (μετάφραση από τα αγγλικά της συντάκτριας). Rudenstine, σ. 213, εικ. 364.
Το ίδιο παρατηρείται και στο αρχείο "Pictura": «κάτω από το έργο σημειώνεται: "Κλούτσις, Οθόνη - Βήμα Ομιλητή για την Κομμουνιστική Διεθνής"».

Επιγραφές/ Σημάνσεις - Παραπομπές: Λίστα SMCA07
Ιστορικό έργου: Τα σχέδια του Klutsis του 1922 για μια σειρά υπαίθριων περιπτέρων (stands) προπαγάνδας σχεδιάστηκαν σύμφωνα με τον ίδιο τον καλλιτέχνη για το Τέταρτο Συνέδριο της Κομιντέρν και την Πέμπτη Επέτειο της Οκτωβριανής Επανάστασης. Αυτά αποτέλεσαν κατά την Lodder μια από τις πρώτες εφαρμογές των κονστρουκτιβιστικών ιδεών.
Από τα σχέδια των περιπτέρων κατασκευάστηκαν τελικά μόνο δύο, συμπεριλαμβάνοντας τη «Διεθνή», που εγκαταστάθηκε στη Λεωφόρο Tverskoi, κοντά στο Ξενοδοχείο Nerenzee (Νερένζι), όπου διέμεναν οι αντιπρόσωποι της Κομιντέρν. Μοντέλα των υπόλοιπων από ξύλο και χαρτί ετοιμάστηκαν για τη σύγκλιση του συνεδρίου στο Κρεμλίνο το Νοέμβριο του 1922 και όλα δημοσιεύτηκαν ως ξεχωριστές λιθογραφικές εκδόσεις. Τα σχέδια αναπαράχθηκαν σε διάφορες σοβιετικές εκδόσεις, συμπεριλαμβανομένης και του ΛΕΦ, νο. 4, Μόσχα, 1924.



Ιστορικό έργου - Παραπομπές: Chr.Lodder, Καφέτση Ι, σ. 526-528.
Rudenstine, σ. 212 και εξ.
Gustav Klucis, σ. 111 και εξ.
Chr.Lodder, σσ. 163 και εξ.

Γενικό Πλαίσιο Έργου - Παραπομπές: Chr.Lodder, Καφέτση Ι, σ. 526-528.
Rudenstine, σ. 212 και εξ.
Gustav Klucis, σ. 111 και εξ.
Chr.Lodder, σσ. 163 και εξ.

Τίτλοι συναφών έργων: Όλα τα σχέδια προπαγανδιστικών κατασκευών του καλλιτέχνη που έγιναν από αυτόν το 1922, στο πλαίσιο των εορτασμών για το Τέταρτο Συνέδριο της Κομιντέρν και την Πέμπτη Επέτειο της Οκτωβριανής Επανάστασης.
Συναφή έργα - Παρατηρήσεις:
Μορφολογικά ο σκελετός των κατασκευών βασιζόταν γενικά στα γλυπτά και την «εργαστηριακή δουλειά» που παρουσιάστηκε στην έκθεση της Obmokhu (Μάης 1921) ενώ κατά την Lodder θυμίζει αρθρωτές κατασκευές του Ioganson και περίπτερα εκθέσεων των αδελφών Stenberg. Επίσης το σύστημα συναρμολόγησης στοιχείων στις κατασκευές του Klutsis θυμίζει και Rodchenko.

Συναφή έργα - Παραπομπές: Chr.Lodder, Καφέτση Ι, σ. 526-528.
Rudenstine, σ. 212 και εξ.
Gustav Klucis, σ. 111 και εξ.
Chr.Lodder, σσ. 163 και εξ.

Ιδιοκτησία/ Ιστορία Συλλογής - Παραπομπές: Rudenstine, σ. 206.

Εκθέσεις/ Ιστορία Δανεισμών - Παραπομπές: Gustav Klucis, Wl.ΙII, 16, σ. 362.

Other metadata

Επιπρόσθετες πληροφορίες
Την άνοιξη και το καλοκαίρι του 1922 στο Inkhuk και ως μέλος της ομάδας των Προντουκτιβιστών, ο Klutsis σχεδιάζει πυρετωδώς, στο πλαίσιο των εορτασμών για το Τέταρτο Συνέδριο της Κομιντέρν και την Πέμπτη Επέτειο της Οκτωβριανής Επανάστασης, προπαγανδιστικά σταντς διαφόρων τύπων (τριάντα περίπου σήμερα γνωστών) και αποδεικνύεται έτσι ένας από τους πρώτους κονστρουκτιβιστές που θέλει σε εφαρμογή την απόφαση του Inchuk του τέλους του 1921 για παραγωγή χρήσιμων κατασκευών.
Οι προπαγανδιστικές κατασκευές του καλλιτέχνη ήταν γενικά ελαφριές και στοιχεία τους ήταν συχνά πτυσσόμενα, ώστε να αποθηκεύονται εύκολα (108.78). Σχεδιάστηκαν με σκοπό να εκτεθεί σε αυτές προπαγανδιστικό φωτογραφικό υλικό και αφίσες ή να συνοδευτούν οπτικοακουστικά τα πολιτικά συνθήματα. Πιο συγκεκριμένα μια κλούβα - σκελετός κρατούσε την συσκευή της προπαγάνδας, που εξυπηρετούσε μια (106.78b) ή και πολλές λειτουργίες ταυτόχρονα (109.78, 116.78) και μπορεί να αποτελούνταν από μεγάφωνο ή μεγάφωνα, οθόνη για την προβολή των ταινιών, εξέδρα ή βήμα ομιλητή ή και ορθογώνιες πινακίδες (ταμπέλες) για ανακοινώσεις και σλόγκαν.
Κατά την Lodder η μέθοδος του καλλιτέχνη, με περιορισμένο κατασκευαστικό σκελετό και πολλά κάθετα, διαγώνια και οριζόντια στηρίγματα για επίτευξη σταθερότητας, οφειλόταν μεν στην έλλειψη υλικών αλλά η γεωμετρία των ευθειών γραμμών και η αλληλεπενέργειές τους συχνά ήταν καθεαυτό κίνητρο. Τα προβλεπόμενα υλικά των κατασκευών ήταν ξύλο, πανί και σκοινί και τα χρώματά τους κόκκινο, μαύρο και λευκό. Ο τρόπος εργασίας του Klutsis με τη σύμπτυξη των λειτουργιών σε μια μονάδα και τη λιτότητα των μέσων (χώρου και υλικών) έγινε βασική αρχή του κονστρουκτιβιστικού σχεδίου αφού η συναρμολόγηση των κατασκευών παρουσιάζει οικονομία υλικού και κατασκευής, με κάθε παξιμάδι και βίδα εκτεθειμένα, απλότητα και μέγιστη λειτουργικότητα.